| Een leven zonder lijden is niet mogelijkHenri Nouwen |
Ik begin in te zien dat bidden in grote mate treuren is
We leven in een wereld die niet 'gaaf' is. De wereld is geschonden en dat spitst zich pijnlijk toe in ons persoonlijk leven en onze onderlinge verhoudingen. Hoe kunnen we dan toch in vertrouwen verder leven en, in navolging van Jezus, open harten houden naar anderen? Henri Nouwen bepleit in zijn boek 'Eindelijk thuis' dat we ons door deze Vader willen laten liefhebben, omvormen en inspireren. Jezus schilderde Hem in Zijn gelijkenis als een op de uitkijk staande Vader die kwetsbare mensenkinderen welkom heet en wil oprichten.
Wanneer we als 'verloren zonen en dochters' de weg naar onze hemelse Vader hebben hervonden, dan zullen we gaan ontdekken dat God liefde is. Dat Hij in eindeloos geduld wegen zoekt voor herstel en vernieuwing. Maar óók dat het Zijn verlangen is dat wij als 'kind' opgroeien en volwassen worden. Dat we op Hem gaan lijken. In wie Hij is en in wat Hij doet. Het betekent onder andere dat we gebrokenheid en verdriet onder ogen moeten zien. In onszelf, in menselijke verhoudingen en in de samenleving. Alleen dán leren we in naam van God onszelf te geven en bruggen te slaan naar het hart van anderen.
Enkele citaten ter overdenking uit 'Eindelijk thuis' door Henri Nouwen, een prachtig boek over de gelijkenis van de thuiskomst van de verloren zoon (Lucas 15).
Vonken van licht
" Mensen die de vreugde van God hebben leren kennen, ontkennen de duisternis niet maar kiezen ervoor om niet in die duisternis te leven. Zij verkondigen dat het licht in de duisternis schijnt en dat dat licht meer te vertrouwen is dan de duisternis. Zij stellen dat een klein beetje licht veel duisternis kan verdrijven. Zij wijzen elkaar op de vonken van licht die hier en daar te zien zijn. Zij herinneren elkaar eraan dat die kleine lichtpuntjes de verborgen maar werkelijke aanwezigheid van God openbaren. Zij ontdekken dat er mensen zijn die elkaars wonden helen, elkaars beledigingen vergeven, bezittingen delen, gemeenschappen stichten, dankbaar zijn voor de talenten van anderen. Zij leven in de voortdurende verwachting van de volle openbaring van Gods heerlijkheid"(129).
Neerslachtigheid
"Als kind van God dat in het huis van de Vader is teruggekeerd, mag ik aanspraak maken op Gods vreugde. Vaak neig ik tot treurigheid, zwaarmoedigheid, cynisme, neerslachtigheid, sombere gedachten, zwartgallige overpeinzingen en dan hoop ik maar dat ik niet door golven van depressiviteit zal worden verzwolgen. Vaak laat ik die somberheid de vreugde van mijn Vaders huis overstemmen. Maar als ik het echt tot me laat doordringen dat ik teruggekeerd ben bij de Vader, dat Hij mij, bij wijze van spreken, een mantel, een ring en een paar nieuwe schoenen heeft aangereikt, dan zie ik dat er in wezen geen reden is voor zulke somberheid. Dan zie ik dat mijn negatieve gedachten even zovele leugens zijn. Mijn ware identiteit is dat ik Gods kind ben. Zodra ik die identiteit opeis, komt er ruimte in mijn hart en gaat de vrijheid van het kindschap Gods voor mij open.
Maar er is meer. Een kind blijft geen kind. Een kind wordt een volwassene. Een volwassene wordt vader en moeder. Wanneer de verloren zoon naar huis terugkeert, is het niet de bedoeling om daar voor altijd kind te blijven, maar om zijn zoonschap op te eisen en zelf een vader te worden. Als het kind dat van God teruggekeerd is en in het huis van de Vader wordt uitgenodigd, sta ik voor de uitdaging om zelf vader te worden. Sterker, dat is vanaf nu mijn uiteindelijke roeping. Dit vooruitzicht vervult mij met ontzag" (130, 131).
Veilig
Nouwen benadrukt verder dat we ons veilig moeten gaan voelen bij de Vader. Zolang er angst is voor wraak of straf van God, kunnen we innerlijk verlamd zijn. Hij gaf Zijn Zoon uit liefde en biedt in Jezus bevrijding van schuld aan. Een nieuw leven.
Citaat: "Zolang we ons de Vader zo voorstellen dat Hij angst bij ons oproept, blijft Hij een buitenstaander en kan Hij niet volledig in mij blijven".
Gods liefde kan ons dan niet in beweging zetten, terwijl God via ons vergeving, liefde en herstel wil aanbieden.
Citaat: "Wil ik niet alleen vergeving ontvangen maar ook vergeving schenken? Wil ik niet alleen welkom thuis worden geheten maar ook anderen met open armen ontvangen; niet alleen mededogen ontvangen maar ook mededogen geven?
Zowel in de Kerk als in de samenleving wordt er voortdurend een heel subtiele druk op ons uitgeoefend om maar een afhankelijk kind te blijven. De Kerk heeft eeuwenlang de gehoorzaamheid benadrukt op een manier dat de gelovige het moeilijk heeft om het geestelijk vaderschap op te eisen. De moderne consumptiemaatschappij moedigt ons aan om onze onvolwassen begeerten maar naar hartelust te bevredigen. Wie daagt ons uit om onszelf daarvan te bevrijden en volwassen te worden?" (135, 136).
Erfgenaam
En even verder: "Als jongste of oudste zoon ben ik erfgenaam van mijn barmhartige hemelse Vader. Niemand zegt dat zo duidelijk als Paulus: 'De Geest getuigt met onze geest, dat wij kinderen Gods zijn. Zijn wij nu kinderen, dan zijn wij ook erfgenamen: erfgenamen van God en mede-erfgenamen van Christus; immers, indien wij delen in zijn lijden, is dat om ook te delen in zijn verheerlijking'. Inderdaad , als zoon en erfgenaam moet ik de opvolger van de vader worden. Ik ben bestemd om zijn plaats over te nemen en aan anderen dezelfde barmhartigheid te tonen die hij mij betoond heeft. Terugkeren naar de Vader betekent uiteindelijk: zelf vader worden. Dat is de grote uitdaging" (136).
Huisgezin
"Wanneer wij eenmaal in Gods huis zijn, als zonen en dochters van zijn huisgezin, kunnen wij zijn als Hij, liefhebben als Hij, goed zijn als Hij, bewogen zijn als Hij. Jezus laat ons hierover niet in onzekerheid: 'Indien gij liefhebt die u liefhebben, wat hebt gij voor? Immers, ook de zondaars hebben lief, die hen liefhebben. Want indien gij goed doet aan wie u goed doen, wat hebt gij voor? Ook de zondaars doen dat. En indien gij leent aan hen, van wie gij hoopt iets te ontvangen, wat hebt gij voor? Ook zondaars lenen aan zondaars om evenveel terug te ontvangen. Neen, hebt uw vijanden lief, en doet goed en leent zonder op vergelding te hopen, en uw loon zal groot zijn en gij zult kinderen van de Allerhoogste zijn, want Hij is goed jegens de ondankbaren en bozen. Weest barmhartig evenals uw Vader barmhartig is'.
Dit is de kern van het Evangelie. Wij worden opgeroepen elkaar op dezelfde wijze lief te hebben als God ons liefheeft. Wij worden opgeroepen om elkaar lief te hebben met dezelfde onzelfzuchtige, zoekende liefde" (139).
Treuren is bidden
Tenslotte nog een citaat over liefde die óók 'ja' zegt tegen verdriet en moeite.
"Het mag vreemd klinken als ik zeg: verdriet is een weg naar de barmhartigheid. Toch is dat zo. Verdriet hebben, wil zeggen dat ik de zonden van de wereld en van mijzelf, mijn hart laat doorboren. Dat ik er tranen om laat. Dat ik erom ween. Er is geen erbarming zonder tranen; als het al geen letterlijke tranen uit mijn ogen zijn, dan toch minstens tranen die opwellen uit mijn hart. Als ik vanuit de hartsgesteldheid van God probeer te kijken naar de ontzaglijke eigengereidheid van zijn kinderen, naar onze wellust, onze hebzucht, onze gewelddadigheid, onze woede, onze wrok, dan kan ik alleen maar huilen, tranen plengen, verdrietig zijn. Kijk, mijn ziel, naar de manier waarop de ene mens de andere pijn doet en laat lijden. Kijk naar de mensen die samenzweren om hun medemensen kwaad te berokkenen. Kijk naar de ouders die hun kinderen mishandelen. Kijk naar de landeigenaars die hun arbeiders uitbuiten. Kijk naar de verkrachte vrouwen, de misbruikte mannen, de in de steek gelaten kinderen. Kijk naar de concentratiekampen, de gevangenissen, de instellingen en de ziekenhuizen en hoor de schreeuw van de armen en de geringen. Dit treuren is bidden. Er zijn in deze wereld zo weinig treurenden overgebleven. Maar verdriet is de discipline van een mens die zijn hart niet toesluit voor de zonden van de wereld, die beseft dat verdriet de droeve prijs van de vrijheid is, die weet dat zonder die prijs de liefde niet kan bloeien. Ik begin in te zien dat bidden in grote mate treuren is. Dit verdriet is zeer diep, niet alleen omdat de zonde van de mensen zo groot is, maar ook en nog meer omdat de goddelijke liefde zo grenzeloos is. Om te worden als de Vader wiens enige gezag barmhartigheid is, moet ik talloze tranen schreien. Door dat verdriet bereid ik mijn hart voor op het verwelkomen van iedereen, welke levensweg ze ook achter de rug hebben. Vanuit deze hartsgesteldheid kan ik ieder vergeving schenken"(142, 143).
Bijbelleessuggestie:
2 Corinthiërs 1:4-7
Om over na te denken / gespreksvragen:
1. Gebrokenheid en verdriet onder ogen zien: hoe beleven wij dit?
2. In het geloof geen kind blijven maar groeien naar volwassenheid: wat verstaan wij hieronder?
3. Waarom is het belangrijk om Gods liefde te leren vertrouwen?
Groei 1999-3
4. Hoe beleef ik de uitspraak: er is geen erbarming zonder tranen. En wat heeft het met ons gebedsleven te maken?
Auteur : Henri Nouwen
Een Vader die kwetsbare mensenkinderen welkom heet.
Zolang er angst is voor wraak of straf van God, kunnen we innerlijk verlamd zijn.
Indien gij liefhebt die u liefhebben, wat hebt gij voor?
Verdriet is een weg naar de barmhartigheid.
De informatie op deze pagina is afkomstig uit het tijdschrift "Groei".
U kunt deze informatie online vinden op http://www.groei.org
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:
Stichting Proclama
Postbus 271
3940 AG Doorn
Telefoon 0343 - 449 419
Fax 0343 - 449 418
Email : redactie@groei.org
Bezoekadres: "Het Berghuys"
Bergweg 1
3941 RA Doorn
(alleen na afspraak)