Artikel

IK BEN DOOR GOD GEKEND
Anne-Marie van Briemen
printervriendelijke versie

In plaats van een ‘leven langs de zijlijn’ trekt Jezus je bij zich in het midden van het leven

Twijfel over de betekenis van je leven kan soms zomaar vat op je krijgen: wat is de waarde van mijn leven? Ben ik van betekenis voor de mensen om me heen? Het zijn vragen die een verlammende invloed op je leven kunnen hebben, wanneer je niet bevestigd wordt door de mensen om je heen of geen bevestiging ervaart van God. Terwijl juist Híj degene is die je leven op de juiste waarde schat.

In dit artikel kijken we hoe zijn Zoon Jezus het bestaan van de mens Zacheüs bevestigt. We nemen het verslag van deze ontmoeting over uit de bijbel om te ontdekken wat onze identiteit is en op welke manier wij kunnen omgaan met de mensen om ons heen.
“Jezus ging Jericho in en trok door de stad. Er was daar een man die Zacheüs heette, een rijke hoofdtollenaar. Hij wilde Jezus zien, om te weten te komen wat voor iemand het was, maar dat lukte hem niet vanwege de menigte, want hij was klein van stuk. Daarom liep hij snel vooruit en klom in een vijgenboom om Jezus te kunnen zien wanneer Hij voorbijkwam. Toen Jezus daar langskwam, keek Hij naar boven en zei: ‘Zacheüs, kom vlug naar beneden, want vandaag moet ik in jouw huis verblijven.’ Zacheüs kwam meteen naar beneden en ontving Jezus vol vreugde bij zich thuis. Allen die dit zagen, zeiden morrend tegen elkaar: ‘Hij is het huis van een zondig mens binnengegaan om onderdak te vinden voor de nacht.’ Maar Zacheüs was gaan staan en zei tegen de Heer: ‘Kijk, Heer, de helft van mijn bezittingen geef ik aan de armen, en als ik iemand iets heb afgeperst vergoed ik het viervoudig.’ Jezus zei tegen hem: ‘Vandaag is dit huis redding ten deel gevallen, want ook hij is een zoon van Abraham. De Mensenzoon is gekomen om te zoeken en te redden wat verloren was.” (Lukas 19:1-10)

Wat heeft Jezus dat Zacheüs niet heeft? Waarom loopt men met een boog om Zacheüs heen, maar moeten in Jericho de dranghekken worden neergezet als Jezus door de stad gaat? Er is iets met Jezus dat ánders is. Rondom hem hangt een andere manier van leven dan Zacheüs gewend is. Om achter het geheim van Jezus te komen, klimt belastinginspecteur Zacheüs in een boom zodat hij hem kan zien langskomen. Een strategische plek, want je raakt niet betrokken bij wat zich beneden op straat afspeelt. Op afstand blijven geeft een veilig gevoel. Niet té betrokken raken.

Afrekenen
Maar dan gebeurt het aparte. Jezus loopt niet langs, maar stopt bij Zacheüs. Een mooiere kans is er natuurlijk niet. De belastinginspecteur aan wie iedereen een hekel heeft zit in een boom. Geen beter moment voor Jezus om Zacheüs publiekelijk af te maken, zou je denken. Een op maat gesneden donderpreek speciaal voor Zacheüs, omdat hij als inspecteur de armen uitbuit en zijn eigen volk bedriegt. Iedereen zal Jezus gelijk geven dat Hij afrekent met zo’n volksverrader.

Niet dus. Jezus houdt zijn pas in ter hoogte van Zacheüs’ boom en in plaats van hem uit te schelden, noemt Hij hem bij zijn naam. Zacheüs – onschuldige, reine betekent dat. Een merkwaardige naam voor iemand die vrij omging met andermans geld. Jezus geeft hem geen donderpreek en maakt hem niet belachelijk. Hij zegt slechts: Kom uit die boom, Ik wil bij je zijn. Wat Jezus hier doet, gaat zó in tegen alles wat je zou kunnen verwachten in zo’n situatie. Dit laat zien wie Jezus is: Hij overbrugt de afstand die tussen Zacheüs en hem bestaat en wil dicht bij Zacheüs zijn. Los van wat iedereen denkt over Zacheüs, hoe terecht dat ook is. Jezus oordeelt niet zoals de omstanders. Hij laat Zacheüs niet als toeschouwer op afstand in een boom zitten, maar laat hem dichtbij komen.

Wat de omstanders zich niet realiseren, dat ziet Jezus. Zacheüs’ eenzaamheid. Hoe hij langs de zijlijn van de gemeenschap staat. Hoe hij niet meetelt en in een isolement is geraakt, al is het zijn eigen schuld. Genegeerd en afgewezen. Niemand is blij met Zacheüs en dáárom gaat juist Jezus naar Zacheüs toe. Deze actie van Jezus zegt alles: Ik hou van jou. Ik wil bij je zijn.

Identiteit
Het ingrijpende voor Zacheüs is dat Jezus niet wil dat het heil hem voorbij gaat. Integendeel, Zacheüs komt in het volle licht van Jezus te staan en krijgt zijn onverdeelde aandacht en liefde. Jezus daagt hem uit om fysiek een andere houding aan te nemen. Je kunt je het plaatje wel voorstellen. Hij zit niet langer ineengedoken in een boom, maar wordt uitgenodigd om met beide benen stevig op de grond te gaan staan en ruimte in te nemen. Jezus zet hem stevig op zijn voeten. Grond jij maar, Zacheüs. Neem ruimte in en kom hier bij Mij in het midden staan.

Als Jezus je zó uitnodigt, dan is dat een bevrijding omdat het je blikrichting totaal verandert. In plaats van een ‘leven langs de zijlijn’, trekt Jezus je bij zich in het midden van het leven. Het gaat Hem door merg en been als je het leven langs je voorbij laat gaan, niet betrokken durft te raken en je je plek niet inneemt binnen relaties omdat in jou een sorry-dat-ik-adem-syndroom heerst. Ongeacht of je daar zelf de hand in hebt gehad of dat je daar slachtoffer van bent geworden. De manier waarop Jezus Zacheüs bij zich trekt, bevrijdt hem van een leven dat bepaald wordt door de mening van de mensen om hem heen. Hij wordt losgemaakt van hun oordeel en vastgemaakt aan Jezus. Alleen zó krijgt Zacheüs stevige grond onder de voeten. De liefde van Jezus voor hem is bepalend voor wie hij is – níet het oordeel van anderen.

Je identiteit ligt verankerd in Jezus en alleen in dát geloof is rust te vinden om midden in het leven te staan. Maar hoe ga je vervolgens met anderen om vanuit je relatie met Hem? Hoe leer je de ander met een open houding benaderen? We verleggen de focus van Zacheüs naar Jezus om antwoorden te vinden.

Jij als Jezus
De impact van Jezus’ woorden is enorm. Zacheüs is de buitenstaander. Hij is de hielenlikker op je werk, hij is je klasgenoot die het achter z’n ellebogen heeft. Hij is je onsympathieke familielid, dat geen spat inlevingsvermogen in zich heeft. Uitgerekend bij hém wil Jezus op de koffie komen. Niet bij de fans langs de dranghekken. Maar bij hém!

In dit bijbelgedeelte vind je een helder antwoord op de vraag hoe je met een ander om kunt gaan en hoe je in die relatie je geloof uit kunt dragen. Want wat doet Jezus?
· Hij neemt Zacheüs serieus.
· Hij loopt niet langs hem heen, maar staat stil en neemt de tijd voor hem.
· Hij rekent Zacheüs niet af op zijn foute baan.
· Hij kiest ervoor om bij Zacheüs te zijn.

Dat is wat Jezus doet. Als wij dát nou eens kopiëren en zo leren omgaan met iemand die Jezus Christus nodig heeft in zijn leven. Probeer het gewoon maar:
· Liefhebben – niet oordelen.
· Stilstaan en de tijd nemen – niet voorbij lopen.
· De ander onvoorwaardelijk accepteren – niet negeren.

Dit zijn een paar heel concrete manieren waarop je redding kunt brengen in het leven van een ander. Op die manier kun jij als Christus zijn voor de ander. Kun je zíjn liefde en genade doorgeven door je vriendschap te geven. Daarmee zet je de wereld van een ander op z’n kop. Realiseer je dat jij soms de enige christen bent die iemand in zijn leven ontmoet. Als ze jou zien, zien ze iets van Jezus. Als ze jou ontmoeten, ontmoeten ze Jezus omdat je leeft vanuit zijn Geest.

Zacheüsjes
Als ik in dit bijbelgedeelte zie hoe goed Jezus voor Zacheüs is, dan schaam ik me, omdat ik vaak helemaal niet zoals Jezus doe. Door mijn leven lopen ook Zacheüsjes, mensen met wie ik de klik niet heb of die ik niet zo mag. Het kunnen mensen zijn die ik ontloop op een feestje of die ik zwart maak als ze er niet zijn. Mensen die ik niet vind passen in m’n vriendengroep of niet-christenen over wie ik eigenlijk toch oordeel en in wie ik daarom niet investeer.

Er zit bij ons een onderhuidse angst om de ander werkelijk in ons leven toe te laten. Om écht bij een Zacheüs te gaan tafelen, te investeren in die relatie en je te laten raken door hem. Ik denk dat het er mee te maken heeft dat we bang zijn onze eigenheid te verliezen in de relatie met de ander. En als die ander dan óók nog eens Jezus niet kent, deinzen we terug en zijn we bang dat we zo opgaan in de wereld van die niet-christelijke ander dat we niet meer weten wie we zelf zijn. Dus trekken we duidelijke grenzen, waarmee we de ander op afstand houden. Als je op deze wijze denkt en handelt, bestaat het risico dat je enkele cruciale dingen over het hoofd ziet. Ik noem er drie:
· Je realiseert je daarmee niet hoeveel mensen om je heen ernaar snakken dat iemand hen ziet staan en in hén investeert. De nood is zo groot en een stukje redding kunnen we zó nabij brengen. Jij en ik zijn als christenen hard nodig. Want als je iemand níet afwijst, dan breng je op dat moment genade in het leven van die ander. Als je iemand aandacht en liefde geeft, dan doe jij dat namens Jezus. De liefde die je van hem ontvangt, geef je door aan de ander. Onderschat niet hoezeer dat opvalt - helemaal als je consequent bent en niet opgeeft.
· De angst om jezelf te verliezen in de relatie met de ander is ongegrond, wanneer je weet dat je identiteit vast ligt in Jezus Christus. Jij bent wie je bent, omdat Hij je leven is. Geen mens haalt dat onderuit. Je blijft niet overeind staan omdat jij zo sterk bent, maar omdat Hij je bescherming geeft.
· Zolang je de relatie tussen Jezus en jou voedt, kun je ontspannen gáán voor die ander. Dan bouw je aan een vriendschap waarin wederkerigheid centraal staat: je ontvangt de ander als een cadeau en leert van elkaar. Je hoeft daarbij de ander niet te bekeren – al zou je het willen, het lukt niet. Leg dat maar in Gods handen en laat je door hem gebruiken om een trouwe vriend te zijn voor de ander.

Het lijkt wel dat we steeds maar aan blijven hikken tegen ons niet-weten-hoe-je-als-christen-in-de-wereld-kunt-leven. Maar kijk er eens op een andere manier naar: je bent als christen nódig. De wereld om jou heen snakt naar acceptatie, vergeving en liefde. Juist daarom is het zo belangrijk dat je weet van Wie je bent en je leven in de omgang met anderen verwijst naar Jezus, zodat ze hém leren kennen!

Bijbelleessuggestie:
Lucas 19:1-10

Om over na te denken / gespreksvraag:
· Je identiteit ligt verankerd in Jezus Christus. De liefde die Hij heeft voor jou is bepalend voor wie je mag zijn – níet het oordeel van anderen. Hoe beleef je dat?
· Bedenk welke ‘Zacheüsjes’ jij ontmoet in je leven. Hoe ga je met hen om vanuit je relatie met Jezus? Wat is er concreet voor nodig om hen met een open houding te benaderen en de liefde van Jezus met hen te delen?

Groei 2006-3

| terug naar overzicht |